Otomotivde Ek Vergi: İthal Araç ve Yedek Parçada İlave Gümrük Vergisi Değişti
İÇİNDEKİLER
Otomotivde vergi tarafında somut bir gelişme var ve resmî kaynaktan doğrulanabilir durumda: 11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları ile ithalatta ilave gümrük vergisi (İGV) yeniden düzenlendi. Otomotiv ve yedek parça da kapsamda. OtoKarar olarak kararı Resmî Gazete üzerinden teyit ederek, "kimin cebini nasıl etkiler" sorusunu sade biçimde yanıtlıyoruz.
Resmî Gazete'de ne yayımlandı?
11 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de birbirini tamamlayan kararlar yer aldı:
- Karar 11508 — İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Kararda Değişiklik (asıl düzenleme).
- Karar 11506 — İthalat Rejimi Kararında Değişiklik.
- Karar 11507 — Türk Gümrük Tarife Cetvelinde (GTİP) Değişiklik.
11508 sayılı Karar, 2020 tarihli ana İlave Gümrük Vergisi Kararının Ek tablolarını güncelliyor. Yani hangi üründen ne kadar ilave vergi alınacağı, ürünün GTİP koduna göre bu tablolarda ayrı ayrı belirleniyor. Aynı gün çok sayıda "ithalatta gözetim" tebliği de yayımlandı.
Hangi üründe ne kadar?
Basına ve Ticaret Bakanlığı açıklamalarına yansıyan bilgilere göre öne çıkan oran aralıkları:
- Otomotiv ve yedek parça: yaklaşık %10 – %30
- Dış mekân lastikleri: %15 – %30
- Lityum akümülatörler: %15 – %30
Otomobil sahibini doğrudan ilgilendiren üç kalem bunlar: araç, yedek parça ve lastik. Ancak önemli bir uyarı: bu değişikliğin bir bölümü yeni gümrük tarife cetveline (GTİP) uyum amaçlı; yani her kalemde "yeni bir zam" yok, bazılarında teknik güncelleme söz konusu. Kesin oran için ilgili ürünün GTİP karşılığına bakmak gerekiyor.
OtoKarar notu: Yukarıdaki yüzdeler kamuoyuna yansıyan aralıklardır; her ürünün kesin oranı Resmî Gazete'deki Ek tablolarda GTİP bazında değişir.
En kritik ayrım: menşe (hangi ülke)
İlave gümrük vergisinin etkisini doğru anlamak için tek kural yeterli: İGV esas olarak AB dışı ("Diğer Ülkeler") menşeli ürünlere uygulanır.
- AB menşeli ve A.TR belgeli araç/parçada, tercihli menşe belgelendiğinde İGV alınmaz.
- Türkiye'nin serbest ticaret anlaşması olan ülkeler menşeli üründe de menşe belgelenirse İGV uygulanmaz.
- Dolayısıyla yerli üretim ve AB menşeli otomobiller bu ek yükten büyük ölçüde korunuyor.
Sonuç: en fazla dikkat edilmesi gereken taraf AB dışı (özellikle Çin) menşeli araçlar ile AB dışından gelen yedek parça ve lastik kalemleri.
Sıfır (%0) uygulanan kalemler
Kararname yalnızca vergi artırmıyor; yerli üretimi desteklemek için bazı girdilerde İGV'yi %0 olarak belirliyor:
- Otomobil imalatında kullanılmak kaydıyla ithal edilen kilit ve aksamlarda İGV %0 ("nihai kullanım" hükümleriyle).
- Üretim girdisi 12/24 volt araç içi soğutucularda %0.
- Lityum iyon batarya ve akülerde 31 Aralık 2026'ya kadar %0.
- Gümrük vergisi muafiyetli ithalatta İGV alınmıyor.
Bu istisnalar, düzenlemenin nihai tüketiciden çok yerli imalatçının girdi maliyetini koruma amacını gösteriyor.
Çin menşeli araçlarda ayrı rejim (bağlam)
Çin menşeli binek otomobiller bu temmuz düzenlemesinden bağımsız olarak zaten ayrı bir ek vergi rejimine tabiydi. 8 Haziran 2024 tarihli 8639 sayılı Kararla, Çin menşeli içten yanmalı ve hibrit binek otomobillere ithalat değerinin %40'ı ya da adet başına 7.000 dolardan yüksek olanı kadar ilave vergi getirilmiş, toplam yük yaklaşık %50'ye çıkmıştı. Bu rejim 22 Eylül 2025 tarihli 10436 sayılı Kararla yeniden yapılandırıldı.
OtoKarar notu: Belirli bir Çin menşeli model için güncel kesin oran/tutar, yürürlükteki resmî Ek tablodan ve yetkili bayiden teyit edilmelidir.
30 günlük geçiş süresi
Kararname ithalatçıya kısa bir uyum penceresi tanıyor: yeni vergi getirilen veya oranı artan ürünlerde, yayımı takip eden 30 gün içinde gümrük beyannamesi tescil edilen ithalatlarda önceki (daha düşük) oranlar uygulanıyor. Tüketici açısından pratik sonucu: fiyat etkisi anında değil, mevcut stoklar eridikçe kademeli görülür.
OtoKarar Yorumu
Bu düzenlemede kritik kelime menşe. AB menşeli veya yerli üretim bir model alacaksanız, doğrudan bir fiyat etkisi beklemek için çok erken — bu araçlar büyük ölçüde kapsam dışı. AB dışı (özellikle Çin) menşeli bir modele bakıyorsanız, bayi güncel fiyat listesini ve stok/lansman fiyatlarını yakından izleyin; stok araçla yeni parti arasında fiyat farkı oluşabilir.
Bir de sıklıkla atlanan kısım var: yedek parça ve lastik. AB dışı menşeli parçalarda %10-30, lastikte %15-30 aralığı, aracın etiket fiyatını değil ama bakım-onarım maliyetini etkileyebilir. Yani bir aracın gerçek maliyetini hesaplarken sadece fiyatına değil, kullandığı parçaların menşeine ve bakım kalemlerine de bakmak gerekiyor. Karar öncesinde bağımsız ekspertizle aracın durumunu netleştirmek, bu dönemde her zamankinden değerli.
Kaynaklar
Bu haberdeki karar ve tarih bilgileri Resmî Gazete üzerinden teyit edilmiştir:
- 11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete (Karar 11508, 11506, 11507) — Resmî Gazete günlük fihrist
- İlave Gümrük Vergisi Kararı ve Ek tabloları / ithalat rejimi — T.C. Ticaret Bakanlığı
Sıkça Sorulan Sorular
Bu ek vergi ne zaman yürürlüğe girdi?
Düzenleme 11 Temmuz 2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı (Karar 11508). Yayımı takip eden 30 gün içinde beyannamesi tescil edilen ithalatlarda önceki oranlar uygulanıyor.
Otomotivde ilave gümrük vergisi oranı kaç?
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre otomotiv ve yedek parçada yaklaşık %10-30; dış mekân lastikleri ve lityum akümülatörlerde %15-30. Kesin oran her ürünün GTİP'ine göre Ek tablolarda ayrı gösteriliyor.
Bu vergi tüm otomobilleri etkiliyor mu?
Hayır. İlave gümrük vergisi esas olarak AB dışı menşeli ürünlere uygulanır. AB menşeli (A.TR belgeli) ve yerli üretim araçlar, menşe belgelendiğinde büyük ölçüde muaftır.
Yedek parça ve lastik fiyatı artacak mı?
AB dışı menşeli parçalarda %10-30, dış mekân lastiklerinde %15-30 aralığı bakım maliyetini artırabilir. AB menşeli ve yerli ürünlerde doğrudan bir İGV etkisi beklenmez.
Hangi kalemlerde vergi %0?
Otomobil imalatında kullanılacak kilit ve aksamlarda, üretim girdisi 12/24 volt soğutucularda ve 31 Aralık 2026'ya kadar lityum iyon batarya-akülerde İGV %0 olarak belirlendi.